सैनिक स्कूल सातारा प्रवेश प्रक्रिया २०२७-२८ सुरू!

ऑनलाइन अर्ज करण्याची प्रक्रिया सुरू; २ डिसेंबरपर्यंत अर्जाची मुदत

सातारा : सैनिक स्कूल सातारा येथे शैक्षणिक वर्ष २०२७-२८ साठी इयत्ता सहावी आणि नववीच्या प्रवेश परीक्षेची ऑनलाइन अर्ज प्रक्रिया सुरू झाली आहे. इच्छुक विद्यार्थी व पालकांसाठी ही महत्त्वाची संधी असून, प्रवेशासाठी ऑनलाइन अर्ज भरण्याची अंतिम मुदत २ डिसेंबर २०२६ अशी आहे.

इयत्ता सहावीच्या प्रवेशासाठी ३१ मार्च २०२७ रोजी विद्यार्थ्यांचे वय १० ते १२ वर्षे, तर इयत्ता नववीच्या प्रवेशासाठी १३ ते १५ वर्षे असणे आवश्यक आहे.

प्रवेशासाठी इच्छुक पालकांनी ३ नोव्हेंबर २०२६ ते २ डिसेंबर २०२६ या कालावधीत ऑनलाइन अर्ज करणे आवश्यक आहे.

प्रवेश प्रक्रियेविषयी अधिक माहिती, पात्रता निकष, परीक्षा पद्धती आणि अर्ज भरण्यासाठी खालील अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्यावी.

अधिकृत संकेतस्थळ :
https://exams.nta.nic.in/sainik-school-society/

पालकांसाठी आवाहन : आपल्या पाल्याला सैनिक शाळेत शिक्षण घेण्याची संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी विहित मुदतीत ऑनलाइन अर्ज करावा. अंतिम तारखेची वाट न पाहता लवकरात लवकर अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करावी.

भारतीय कृषी संशोधन परिषद (ICAR) अंतर्गत विविध पदांसाठी तब्बल १ हजार ३९३ जागांवर भरती

 भारतीय कृषी संशोधन परिषद (ICAR) अंतर्गत विविध पदांसाठी तब्बल १ हजार ३९३ जागांवर भरती जाहीर करण्यात आली आहे.

पात्र उमेदवारांना या भरतीसाठी ऑनलाइन अर्ज करता येणार असून पात्र उमेदवार १८ नोव्हेंबर पासून अर्ज करू शकणार आहे. तर अर्ज करण्याची अंतिम मुदत १७ डिसेंबर २०२६ आहे.

१,३९३ पदांसाठी भरती

या भरतीमध्ये टेक्निकल असिस्टंट (T-3) पदासाठी १ हजार २५४ जागा, तर सिनियर टेक्निकल असिस्टंट (T-4) पदासाठी १३९ जागा उपलब्ध आहेत. म्हणजेच एकूण १ हजार ३९३ रिक्त पदे भरली जाणार आहेत.

शैक्षणिक पात्रता काय?

टेक्निकल असिस्टंट आणि सिनियर टेक्निकल असिस्टंट या दोन्ही पदांसाठी संबंधित विषयातील पदवी किंवा अभियांत्रिकीची पात्रता आवश्यक आहे. कृषी, उद्यानविद्या, कृषी अभियांत्रिकी, कृषी-वनसंवर्धन, अन्न विज्ञान, जैवतंत्रज्ञान, पर्यावरण विज्ञान, गृह विज्ञान, समुदाय विज्ञान, नैसर्गिक शेती, ग्रंथालय विज्ञान, संगणक उपयोजन, संगणक विज्ञान आणि माहिती तंत्रज्ञान यांसारख्या विषयांतील पदवीधारक उमेदवार पात्र ठरू शकतात. 

याशिवाय B.V.Sc. & A.H., B.F.Sc. तसेच Civil, Agricultural, Mechanical, Electrical, Electronics, Textile Technology, Fibre Processing आणि Electronics & Instrumentation Engineering या शाखांमधील B.E./B.Tech. पदवी किंवा संबंधित तीन वर्षांचा डिप्लोमा असलेले उमेदवारही पात्र आहेत. IT, Computer Science किंवा Electronics & Communication Engineering मधील B.E./B.Tech. पदवीधारकांसाठीही संबंधित कार्यात्मक गटाच्या आवश्यकतेनुसार संधी आहे.

वयोमर्यादा आणि सवलत

या भरतीसाठी उमेदवाराचे वय १७ डिसेंबर २०२६ रोजी २१ ते ३० वर्षांच्या दरम्यान असावे. अनुसूचित जाती आणि जमातीच्या उमेदवारांना कमाल वयात ५ वर्षांची, तर इतर मागासवर्गीय (OBC) उमेदवारांना ३ वर्षांची वयोमर्यादा सवलत मिळणार आहे. 

अर्ज शुल्क किती?

सर्वसाधारण आणि OBC/EWS प्रवर्गातील उमेदवारांसाठी अर्ज शुल्क ३०० रुपये आहे. तर SC, ST, Ex-Servicemen, महिला आणि ट्रान्सजेंडर उमेदवारांना अर्ज शुल्कातून सूट देण्यात आली आहे.

संपूर्ण भारतात नोकरीची संधी

या भरतीतील निवड झालेल्या उमेदवारांना संपूर्ण भारतात नोकरीची संधी मिळणार आहे. इच्छुक आणि पात्र उमेदवारांनी अंतिम मुदतीची वाट न पाहता ऑनलाइन अर्ज करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

बिरसा मुंडा आधारित टेस्ट ..

Birsa Munda Test (with Figures)
बिरसा मुंडा टेस्ट (आकृतीसह)

20 Questions / २० प्रश्न • 1 mark each / प्रत्येकी १ गुण

उपयुक्त माहिती / Useful facts:

मुद्दा	माहिती
जन्म	१५ नोव्हेंबर १८७५; उलिहातू गाव, खुंटी (आजचे झारखंड); मुंडा जमात; छोटानागपूर पठार
उपाधी	धरती आबा (Dharti Aaba) = पृथ्वीचा पिता; अनुयायी त्यांना 'भगवान बिरसा' असेही म्हणत
चळवळ	उलगुलान (Ulgulan) = महान उठाव; सुरुवात २४ डिसेंबर १८९९; १८९९–१९०० ची मुंडा बंडखोरी
कारणे / मागण्या	जमिनी, जंगल व पाण्यावरील आदिवासी हक्क; खुंटकट्टी जमीन-पद्धत परत मिळावी; दिकू (बाहेरचे जमीनदार, सावकार) यांचे शोषण थांबावे; वेठबिगार (बेठ बेगारी) बंद व्हावी; मुंडा राज (स्वशासन)
धार्मिक सुधारणा	नैतिक सुधारणा; व्यसने, अंधश्रद्धा व वाईट सामाजिक प्रथा सोडण्याचा संदेश
अटक / शिक्षा	१८९५ मध्ये अटक होऊन २ वर्षांचा तुरुंगवास; १८९७ मध्ये सुटका; १९०० मध्ये पुन्हा अटक
निधन	९ जून १९०० रोजी रांची तुरुंगात, वयाच्या २५ व्या वर्षी; अधिकृत कारण कॉलरा
स्मरण	१५ नोव्हेंबर = जनजातीय गौरव दिवस (२०२१ पासून) व झारखंड राज्याचा स्थापना दिवस (२००० मध्ये); रांचीच्या विमानतळाला त्यांचे नाव; रांचीत स्मारक व संग्रहालय
परिणाम	छोटानागपूर कुळवहिवाट कायदा, १९०८ (आदिवासींच्या जमीन हक्कांचे संरक्षण)
इतर आदिवासी उठाव	कोल उठाव (१८३१–३२) • संथाळ उठाव (१८५५–५६; सिद्धू-कान्हू) • ताना भगत चळवळ (१९१४; जात्रा ओराव) • रम्पा उठाव (१९२२–२४; अल्लुरी सीताराम राजू)

• In the figures: a red ? is the unknown. The drawings are only representative. / आकृतीत लाल ? अज्ञात आहे; आकृत्या प्रातिनिधिक आहेत.
Difficulty / काठीण्य पातळी: Easy (सोपा) Q1–7   Medium (मध्यम) Q8–14   Hard (कठीण) Q15–20

Answer List / उत्तरांची यादी

No. / क्र.	Your answer / तुमचे उत्तर	Correct answer / बरोबर उत्तर

महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा २०२६

 महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा २०२६

आयोगामार्फत महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा २०२६ मधून एकूण २६१९ रिक्त पदे भरण्यासाठी दिनांक २५ जून, २०२६ रोजी जाहिरात प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. तसेच आयोगास अतिरिक्त मागणीपत्राद्वारे प्राप्त झालेल्या ३०८८ पदांचा दिनांक २२ जुलै, २०२६ च्या शुद्धिपत्रकान्वये उपरोक्त परीक्षेमध्ये समावेश करण्यात आला असून त्यानुसार एकूण भरावयाच्या पदांची संख्या ५७०७ इतकी प्रसिद्ध करण्यात आली आहे.

२. राज्यातील भरतोप्रक्रिया अधिक पारदर्शक व सुरक्षित करण्यासाठी राज्य शासनाने स्थापन केलेल्या उच्च स्तरीय समितीने अंतरिम अहवाल सादर केला असून त्यामध्ये महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा-२०२६ परीक्षेसंदर्भात शिफारसी केल्या आहेत.

३. तद्अनुषंगाने आयोगास प्राप्त झालेल्या मागणीपत्रांनुसार महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा-२०२६ मधून एकूण १६७१७ (५७०७ + ११०१०) इतकी पदे भरण्यासंदर्भातील शुद्धिपत्रक आयोगाच्या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करण्यात आले आहे.

४. शासन निर्णय, सामान्य प्रशासन विभाग, क्रमांक एसआरव्ही-२०२६/प्र.क्र.६४/सेवा-१ (का.१२), दिनांक ०५ नोव्हेंबर, २०२६ अन्वये शासन सेवेतील प्रवेशासाठी विहित कमाल वयोमर्यादेत एक वर्ष इतकी शिथिलता देण्यात आली असून त्यानुसार प्रस्तुत महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा-२०२६ या परीक्षेकरीताही पात्र उमेदवारांना संधी उपलब्ध होणार आहे.

५. वरीलप्रमाणे महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा २०२६ मधील विद्यमान तसेच नव्याने समाविष्ट झालेल्या संवर्गाकरीता एकच संयुक्त पूर्व परीक्षा घेण्यात येणार असून आयोगाच्या संकेतस्थळावर दिनांक १५ नॉव्हेंबर २०२२ रोजी प्रसिद्ध केलेला अभ्यासक्रमच सदर परीक्षेसाठी लागू राहणार आहे. सदर परीक्षा ऑफलाईन (OMR) पद्धतीने घेण्यात येणार आहे.

६. सामान्य शैक्षणिक अर्हता आवश्यक असलेल्या गट-क सेवेतोल प्रशासकीय संवर्गाच्या मुख्य परीक्षेकरीता विहित करण्यात

आलेल्या परीक्षा योजना व अभ्यासक्रमानुसार संयुक्त मुख्य परीक्षेचे आयोजन करण्यात येईल.

७. विशिष्ट शैक्षणिक अर्हता आवश्यक असलेल्या तसेच नव्याने समाविष्ट करण्यात आलेल्या संवर्गासाठी स्वतंत्र मुख्य परीक्षेचे आयोजन करण्यात येणार असून संबंधीत संवर्गाच्या मुख्य परीक्षांचा अभ्यासक्रम प्राथम्यक्रमाने तयार करुन आयोगाच्या संकेतस्थळावर लवकरच प्रसिद्ध करण्यात येईल.

८. वरीलप्रमाणे वाढीव पदसंख्येच्या अनुषंगाने महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा २०२६ करीता नव्याने अर्ज सादर करण्यासाठी उमेदवारांना संधी देण्यात येणार आहे. तसेच सदर परीक्षेसाठी यापूर्वी अर्ज सादर केलेले व शैक्षणिक अर्हतेनुसार एकापेक्षा जास्त संवर्गाकरोता देखिल पात्र आहेत अशा उमेदवारांना विकल्प सादर करण्यासाठी संधी देण्यात येणार आहे मात्र त्याकरीता नव्याने अर्ज करावा लागणार नाही. नव्याने अर्ज/विकल्प सादर करण्यासाठी दिनांक १३ ते २७ नोव्हेंबर, २०२६ या कालावधीत लिंक उपलब्ध करुन देण्यात येणार आहे.

९. पदसंख्येत झालेलो लक्षणीय वाढ आणि त्यानुसार नव्याने समाविष्ट होणाऱ्या संवर्गाकरीता उमेदवारांचे अर्ज स्वीकारण्यासाठी तसेच ज्या उमेदवारांनी यापूर्वी अर्ज सादर केला आहे आणि नव्याने समाविष्ट होणाऱ्या संवर्गानुसार विहित अर्हतेनुसार पात्र ठरतात अशा उमेदवारांकडून विकल्प घेण्यासाठी मुदत देणे आवश्यक आहे. या सर्व बाबींचा सर्वकष विचार करुन महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा २०२६ दिनांक ०३ जानेवारी, २०२७ ऐवजी दिनांक २४ जानेवारी, २०२७ रोजी घेण्यात येणार आहे.

१०. महाराष्ट्र गट-क सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा- २०२६ च्या पदवाढीसंदर्भातील आणि परीक्षायोजनेसंदर्भातील शुद्धिपत्रके आयोगाच्या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करण्यात आली असून उमदेवारांनी कृपया त्याचे अवलोकन करावे.

अर्थपूर्ण शब्द तयार करणे आधारित टेस्ट...

Make Meaningful Words Test 2 (Harder Level)
अर्थपूर्ण शब्द तयार करा टेस्ट दोन (उच्च काठीण्य पातळी)

20 Questions / २० प्रश्न • 1 mark each / प्रत्येकी १ गुण

कसे सोडवावे / How to solve:
• आकृतीतील कार्डे उलटसुलट मांडलेली असतात. त्यांचा योग्य क्रम लावून जो शब्द बनतो तो अर्थपूर्ण असला पाहिजे. / Arrange the jumbled cards so that the word has a meaning.
• अक्षर म्हणजे एक ध्वनी-एकक: का, कि, कु, कं, चं, ष्ट्र, स्त, ज्ञ हे प्रत्येकी एकच अक्षर (कार्ड) असते; ते तोडायचे नाही. / A letter with its sign or a conjunct stays as one card.
• मराठी शब्द सहसा 'ळ' ने सुरू होत नाहीत; 'ळ' शब्दाच्या मध्ये किंवा शेवटी येतो. / Marathi words usually do not begin with 'ळ'.
• आधी ओळखीचा लहान भाग शोधा आणि मग उरलेली कार्डे लावा. / First look for a familiar small part, then place the rest.
• शब्द मोठ्याने म्हणून पाहा; अर्थ नसेल तर तो उत्तर नाही. / Say the word aloud; if it has no meaning, it is not the answer.
• In the figures: a red box or red ? is the unknown. / आकृतीत लाल खोका किंवा लाल ? अज्ञात आहे.
Difficulty / काठीण्य पातळी: Medium (मध्यम) Q1–7   Hard (कठीण) Q8–14   Very Hard (अति कठीण) Q15–20

Answer List / उत्तरांची यादी

No. / क्र.	Your answer / तुमचे उत्तर	Correct answer / बरोबर उत्तर

महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळ सातारा शिकाऊ भरती...2026

 

आवश्यक शैक्षणिक पात्रता, वय विद्यावेतन, इत्यादी बाबतचा तपशील सोबतच्या विहित नमुन्यातील मागणी पत्रात दिलेला आहे. एक वर्षांचे शिकाऊ उमेदवारी प्रशिक्षण यशस्वीरित्या पुर्ण केल्यानंतर सदर शिकाऊ उमेदवारांस रा.प. महामंडळ, सातारा विभागात सहाय्यक पदाच्या सरळसेवा भरतीच्या वेळी सहाय्यक पदासाठी थेट अर्ज करता येईल. मात्र त्यांना महामंडळाच्या सेवेत सामावून घेण्याचे बंधन रा.प. महामंडळावर राहणार नाही. कृपया याची नोंद घ्यावी.

शिकाऊ उमेदवारीकरिता अर्ज करणारे उमेदवार सन २०२४, २०२५, २०२६ या वर्षी आय.टी.आय. परिक्षा उत्तीर्ण झालेले असावेत.

सदर प्रक्रियेत कालमर्यादा असल्याने आपल्या संस्थेतून आय.टी.आय. उत्तीर्ण झालेल्या उमेदवारांना www.apprenticeshipindia.gov.in 

या संकेत स्थळावर रजिस्ट्रेशन करुन (Establishment Name DIVISIONAL CONTROLLER MSRTC SATARA E06162700168) या नावाने Establishment Search करून विहीत पात्रता पुर्ण करत असलेल्या व्यवसायाला उमेदवाराने ऑनलाईन अर्ज करणे आवश्यक आहे. वरील पोर्टलवर रजिस्ट्रेशन केल्यानंतरच उमेदवारांची माहिती पोर्टलवर उपलब्ध होते व अशी माहिती उपलब्ध होणाऱ्या उमेदवारांचाच शिकाऊ उमेदवारीसाठी विचार करण्यात येईल.

१. वरील सर्व पदासाठी प्रशिक्षणाचा कालावधी/वयोमर्यादा रा.प. परिपत्रकीय सुचनांप्रमाणे राहिल.

२. ज्या उमेदवारांस संबंधित व्यवसाय (ट्रेड) कोर्स मिळालेनंतर एक वर्ष किंवा जास्त काळापर्यंत याआधी प्रशिक्षण घेतले असेल अगर कामाचा अनुभव घेतला असेल त्यांची निवड शिकाऊ उमेदवार म्हणून करता येणार नाही.

३. उपरोक्त संदर्भित पदातील व्यवसाय (ट्रेड) कोर्स, उत्तीर्ण झाले उत्तीणून उमेदवारास शिकाऊ उमेदवार म्हणून नियुक्त करावयाच्या तारखेपर्यंतचा कालावधी हा तीन वर्षांपेक्षा जास्त असला तरी, उमेदवारांनी शिकाऊ उमेदवारीसाठी त्यांचे नावाची नोंद उपरोक्त तीन वर्षाच्या कालावधीत मा. रिजनल बोर्ड ऑफ अॅप्रेंटिसशिप ट्रेनिंग यांचे कार्यालयात केलेली असणे आवश्यक आहे. गॅप तीन वर्षांपेक्षा जास्त असलेल्या व मा. रिजनल बोर्ड ऑफ अॅप्रेन्टिसशिप ट्रेनिंग यांचेकडे मुदतीत नावे न नोंदविलेल्या उमेदवारांचा शिकाऊ उमेदवारीसाठी विचार केला जाणार नाही.

४. शिकाऊ उमेदवाराने भरती प्रक्रिया शुल्क म्हणून खुल्या प्रवर्गासाठी रु.५९०/ जी.एस.टी. सह व मागासवर्गीयांसाठी रु.२९५/- जी.एस.टी. सह "M.S.R.T.Corporation Fund Account Satara" यांचे नावे काढलेला राष्ट्रीयकृत बँकेचा डिमांड ड्राफ्ट (डी.डी.), ऑफलाईन अर्ज (ऑफलाईन छापील अर्ज या कार्यालयात देण्यात येईल) व इतर आवश्यक कागदपत्रांसह विभागीय कार्यालय राज्य परिवहन सातारा येथे प्रत्यक्ष हजर राहुन कार्यालयीन कामकाजाच्या वेळेत (सुट्टीचे दिवस वगळून) दि. १७/११/२०२६ पर्यंत सादर करणे बंधनकारक आहे. भरती प्रक्रिया शुल्क इतर कोणत्याही स्वरुपात स्वीकारले जाणार नाही याची नोंद घ्यावी.

५. शिकाऊ उमेदवारी रा.प. महामंडळामध्ये मिळाल्यानंतर जे शिकाऊ उमेदवार प्रशिक्षण कालावधी पूर्ण होण्यापूर्वी प्रशिक्षण सोडून जातील अशा शिकाऊ उमेदवारांकडून एक महिन्याचे विद्यावेतन वसूल करण्यात येईल.

रा.प. महामंडळात शिकाऊ उमेदवारी मिळालेल्या उमेदवारांस पूर्ण वर्षात २४० दिवस प्रशिक्षणासाठी हजर राहणे बंधनकारक आहे. जे शिकाऊ उमेदवार २४० दिवस प्रत्यक्ष हजर राहणार नाहीत असे उमेदवार अखिल भारतीय व्यवसाय परिक्षेसाठी पात्र होणार नाहीत. रा.प. महामंडळाकडून भविष्यात घेतल्या जाणाऱ्या सरळसेवा भरती प्रक्रियेमध्ये शिकाऊ उमेदवारीस अनुसरून कोणतेही प्राधान्य दिले जाणार नाही हे कृपया उमेदवारांना अवगत करणेत यावे.

महाराष्ट्रातील नद्या आधारित टेस्ट...

सामान्य ज्ञान: महाराष्ट्रातील नद्या टेस्ट (आकृतीसह)
Maharashtra Rivers Test

20 Questions / २० प्रश्न • 1 mark each / प्रत्येकी १ गुण

उपयुक्त माहिती / Key Facts:
• महाराष्ट्र ही नद्यांच्या खोऱ्यांची भूमी असून येथील नद्या प्रामुख्याने अरबी समुद्र किंवा उपसागरास (बंगालचा उपसागर) येऊन मिळतात.
• गोदावरी, कृष्णा, तापी, नर्मदा व भीमा या महाराष्ट्रातील प्रमुख नद्या आहेत.
काठीण्य पातळी (Difficulty): Easy (सोपा) Q1–7   Medium (मध्यम) Q8–14   Hard (कठीण) Q15–20

Answer List / उत्तरांची यादी

No. / क्र.	Your answer / तुमचे उत्तर	Correct answer / बरोबर उत्तर

राष्ट्रीय उद्याने आधारित टेस्ट...

National Parks Test (with Figures)
राष्ट्रीय उद्याने टेस्ट (आकृतीसह)

20 Questions / २० प्रश्न • 1 mark each / प्रत्येकी १ गुण

Useful facts / उपयुक्त माहिती:
महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने / National Parks of Maharashtra (६):

उद्यान / Park	जिल्हा / District	वैशिष्ट्य / Importance
ताडोबा (ताडोबा-अंधारी)	चंद्रपूर	महाराष्ट्रातील सर्वात जुने राष्ट्रीय उद्यान (१९५५); वाघ; ताडोबा तलाव; ताडोबा राष्ट्रीय उद्यान + अंधारी अभयारण्य = ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प
संजय गांधी (बोरिवली)	मुंबई	महानगराच्या आत असलेले दुर्मिळ उद्यान; बिबटे; कान्हेरी लेणी येथे आहेत
पेंच (पं. जवाहरलाल नेहरू)	नागपूर	नाव पेंच नदीवरून; व्याघ्र प्रकल्प महाराष्ट्र व मध्य प्रदेश दोन्ही राज्यांत पसरलेला
नवेगाव	गोंदिया	नवेगाव तलाव व स्थलांतरित पक्षी
गुगामल (मेळघाट)	अमरावती	मेळघाट व्याघ्र प्रकल्पाचा भाग; प्रोजेक्ट टायगरमधील सुरुवातीच्या ९ प्रकल्पांपैकी एक (१९७३-७४)
चांदोली	सह्याद्री (सांगली-कोल्हापूर परिसर)	राष्ट्रीय उद्यान २००४; सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाचा भाग (कोयना अभयारण्यासह)

भारतातील प्रसिद्ध उद्याने / Famous parks of India:

उद्यान	राज्य	वैशिष्ट्य
जिम कॉर्बेट	उत्तराखंड	भारतातील पहिले राष्ट्रीय उद्यान (१९३६, तेव्हा 'हेली राष्ट्रीय उद्यान'); वाघ
काझीरंगा	आसाम	एकशिंगी गेंडा; युनेस्को जागतिक वारसा
गीर	गुजरात	आशियाई सिंह
सुंदरबन	पश्चिम बंगाल	खारफुटीचे जंगल; रॉयल बंगाल वाघ
केवलादेव (भरतपूर)	राजस्थान	पक्षी अभयारण्य व राष्ट्रीय उद्यान; स्थलांतरित पक्षी

• राष्ट्रीय उद्यान व अभयारण्य / National park vs sanctuary: राष्ट्रीय उद्यानात संरक्षण अधिक कडक असते; चराई, लाकूडतोड व खासगी हक्कांना सहसा परवानगी नसते. अभयारण्यात काही मर्यादित कामांना परवानगी असू शकते.
• कायदे व योजना: वन्यजीव (संरक्षण) कायदा १९७२ • प्रोजेक्ट टायगर १९७३ (वाघांच्या संरक्षणासाठी).
• In the figures: a red ? is the unknown. Pictures of animals and birds are representative drawings (emoji) and may look a little different on different phones. / आकृतीत लाल ? अज्ञात आहे; प्राण्यांची चित्रे प्रातिनिधिक आहेत.
Difficulty / काठीण्य पातळी: Easy (सोपा) Q1–7   Medium (मध्यम) Q8–14   Hard (कठीण) Q15–20

Answer List / उत्तरांची यादी

No. / क्र.	Your answer / तुमचे उत्तर	Correct answer / बरोबर उत्तर

महाराष्ट्रातील लेणी आधारित टेस्ट

Caves of Maharashtra Test (with Figures)
महाराष्ट्रातील लेणी टेस्ट (आकृतीसह)

20 Questions / २० प्रश्न • 1 mark each / प्रत्येकी १ गुण

Useful facts / उपयुक्त माहिती:

लेणी / Caves	ठिकाण / Place	धर्म / काळ	वैशिष्ट्य / Importance
अजिंठा / Ajanta	छ. संभाजीनगर (औरंगाबाद) जिल्हा; वाघूर नदीचे घोड्याच्या नालेसारखे खोरे	बौद्ध; इ.स.पू. २ रे शतक ते इ.स. ५-६ वे शतक	३० लेणी; भित्तिचित्रे व शिल्पे; पद्मपाणी, वज्रपाणी (लेणी क्र. १); शोध १८१९ (जॉन स्मिथ)
वेरूळ / Ellora	छ. संभाजीनगर जिल्हा	बौद्ध, हिंदू, जैन	३४ लेणी (१२ बौद्ध, १७ हिंदू, ५ जैन); लेणी क्र. १६ कैलास मंदिर (राष्ट्रकूट राजा पहिला कृष्ण, ८ वे शतक); एकाच खडकातून कोरलेले
घारापुरी / Elephanta	मुंबई बंदरातील बेट	हिंदू (शैव)	त्रिमूर्ती (सदाशिव) शिल्प; पोर्तुगीजांनी 'एलिफंटा' नाव दिले; जागतिक वारसा १९८७
कार्ला / Karla	लोणावळा, पुणे जिल्हा	बौद्ध; सातवाहन काळ	भारतातील सर्वात मोठे व सुस्थितीतील चैत्यगृह; जवळ एकवीरा देवी मंदिर
भाजे / Bhaja	पुणे जिल्हा (लोणावळ्याजवळ)	बौद्ध; सुमारे इ.स.पू. २ रे शतक	महाराष्ट्रातील सर्वात जुन्या लेण्यांपैकी
पांडवलेणी / Pandavleni	नाशिक	बौद्ध; सातवाहन काळ	त्रिरश्मी लेणी; पांडवांशी थेट संबंध नाही
कान्हेरी / Kanheri	मुंबई (बोरिवली, संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान)	बौद्ध	सुमारे १०९ लेणी
लेण्याद्री / Lenyadri	जुन्नर, पुणे जिल्हा	बौद्ध लेणी	लेणी क्र. ७ मध्ये अष्टविनायकांपैकी गिरिजात्मज गणपती

• बौद्ध लेण्यांचे प्रकार / Types: चैत्य (Chaitya) = स्तूप असलेले प्रार्थनागृह; विहार (Vihara) = भिक्षूंचे निवासस्थान.
• जागतिक वारसा / UNESCO: अजिंठा व वेरूळ १९८३; घारापुरी १९८७.
• In the figures: a red ? is the unknown. The cave drawings are only representative. / आकृतीत लाल ? अज्ञात आहे; आकृत्या प्रातिनिधिक आहेत.
Difficulty / काठीण्य पातळी: Easy (सोपा) Q1–7   Medium (मध्यम) Q8–14   Hard (कठीण) Q15–20

Answer List / उत्तरांची यादी

No. / क्र.	Your answer / तुमचे उत्तर	Correct answer / बरोबर उत्तर